Zjawisko regeneracji
Zjawisko regeneracji
Życie nie jest możliwe bez efektywnie działających mechanizmów regeneracji. Naprawa uszkodzeń, bądź wymiana uszkodzonych elementów są procesami naturalnymi, zachodzącymi podczas całego naszego życia, a równowaga pomiędzy śmiercią komórek i regeneracją jest podstawowym warunkiem prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Życie nie jest możliwe bez efektywnie działających mechanizmów regeneracji. Naprawa uszkodzeń, bądź wymiana uszkodzonych elementów są procesami naturalnymi, zachodzącymi podczas całego naszego życia, a równowaga pomiędzy śmiercią komórek i regeneracją jest podstawowym warunkiem prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Regeneracja zachodzi na wielu poziomach, poczynając od poziomu molekularnego, aż po regeneracje tkanek i narządów.
Regeneracja dotyczy zarówno naprawy DNA, recyrkulacji receptorów na powierzchni komórki, jak i naprawy lub degradacji (przez proteasomy) i produkcji białek cytoplazmatycznych. Regeneracja tkanek obejmuje wymianę uszkodzonych komórek, jak i substancji międzykomórkowej z zachowaniem ich architektury i funkcji.
Regeneracja jest procesem zachodzącym na różnych poziomach
| Regeneracja na poziomie molekularnym | reperacja DNA recyrkulacja receptorów degradacja i produkcja białek cytoplazmatycznych (proteasomy) |
| Regeneracja na poziomie komórkowym | Odtworzenie komórki po uszkodzeniu jej części (regeneracja komórki nerwowej po uszkodzeniu aksonu) |
| Regeneracja na poziomie tkankowym | Odróżnicowanie i proliferacja komórek somatycznych Komórki macierzyste |
W przypadku uszkodzeń przewyższających możliwości regeneracji danej tkanki, reperacja odbywa się poprzez wytworzenie tkanki łącznej wypełniającej powstałe uszkodzenie. Wytworzenie tkanki łącznej umożliwia zachowanie integralności uszkodzonej tkanki, lub organu, proces ten nie prowadzi jednak do przywrócenia poprzedniej funkcjonalności i struktury reperowanej tkanki. Czynnikami sprzyjającym bliznowaceniu jest zjawisko zapalne oraz duży ubytek tkanek.
W rezultacie bliznowacenia powstaje prawie bezkomórkowa, zawierająca duże ilości kolagenu, uboga w naczynia tkanka. Powstanie tkanki bliznowatej jest procesem zwykle nieodwracalnym i na trwale upośledzającym funkcje uszkodzonego organu. Bliznowacenie jest więc procesem niekorzystnym.
Poznanie podstawowych mechanizmów towarzyszących reperacji tkanek, umożliwia wykorzystanie naturalnych możliwości ich regeneracji i zapobieżenie powstania tkanki bliznowatej. Postęp nauki, a w szczególności rozwój biotechnologii i inżynierii tkankowej, spowodowały olbrzymie nadzieje związane z możliwością odtwarzania funkcji i architektury uszkodzonych narządów i tkanek. Dodatkowym czynnikiem zwiększającym zainteresowanie medycyną regeneracyjną w krajach rozwiniętych jest proces starzenia się społeczeństwa, któremu towarzyszy zmniejszanie się ilości dawców narządów przy wzroście zapotrzebowania na transplantacje. Można przewidzieć, iż w niedalekiej przyszłości medycyna regeneracyjna stanie się jedną z głównych dziedzin medycyny. Już dziś oferuje ona szereg rozwiązań umożliwiających osiągnięcie wyników lepszych niż w przypadku konwencjonalnych terapii.
